FİLTRE

KATEGORİLER

ALFABET

A

B

C

Ç

D

E

Ê

F

G

H

I

İ

Î

J

K

L

M

N

O

Ö

P

Q

R

S

Ş

T

U

Ü

Û

V

W

Y

X

Z

KATEGORİLER

ALFABET

A

B

C

Ç

D

E

Ê

F

G

H

I

İ

Î

J

K

L

M

N

O

Ö

P

Q

R

S

Ş

T

U

Ü

Û

V

W

Y

X

Z

Alevilik ve Yerlilik

Bu yazı, Aleviliği Türkiye’nin etnik ve dini açıdan çeşitli yapısı içinde yerli (otokton) bir kimlik olarak ele almaktadır. Tarihsel olarak bölgedeki en tartışmalı kavramlardan biri…

Nekropolitik Şiddet ve Aleviler

Nekropolitik şiddet kavramı, Alevilerin ezilen azınlık grup statüsü ve kolektif/tarihsel mağduriyetinin anlam ve değerini netleştirebilecek bir potansiyele sahiptir. Tarih ve belleğin gaspına dayalı epistemik şiddet…

Apsu (Abşu, Avsu)

“Apsu” (Kırmanckî/Kurmancî: Avsu, Abşu, Absu), Dersim inanç sisteminde koruma, arınma ve şifa işlevi taşıyan ritüel bir uygulamadır. Apsu; Kırmancki’de apsu kerdene, Kurmanci’de ise apsu kırın,…

Aleviler ve Sivil Toplum

1980’li yıllardan bu yana, Türkiye Aleviliği büyük ölçüde sivil toplumun örgütsel çerçevesi içinde şekillenmiştir. Kırsal, cemaat temelli ritüel pratiklerden kentli sivil toplumun görece anonim mekânlarına…

Ehli Hak (Ehli Hakikat, Yarasanilik, Kakailer)

Yarsanizm, diğer adıyla Ahl‑e Haqq, çeşitli mistik ve gnostik gelenekleri İslami, Mazdeist ve kadim Kürt unsurlarla birleştiren senkretik bir inanç sistemidir. Yarsaniler, 14.–15. yüzyıllarda yaşamış…

Dersim - Jiar u Diyar (Kutsal Coğrafya)

Bu madde, Dersim’in, Raa Haqi toplulukları açısından taşıdığı anlamı kavrayabilmek için, bölgeye dair bugüne dek dışarıdan üretilmiş bilgilerin eleştirel bir gözle yeniden değerlendirmesini yapmayı önermektedir….

Şavak: Dersim’in Alevi–Sünni Göçer Topluluğu

Şavak aşireti, Dersim’in etno-kültürel mozaiği içinde hem tarihsel hem de sosyolojik açıdan özgün bir konuma sahiptir. Alevi ve Sünni kimliklerinin aynı topluluk bünyesinde bir arada…

Hako Sûr: Dersim’de Kürt Aleviler ve Ermeniler Arasında Bahar Ritüeli

Hako Sûr, “Kırmızı Yumurta Bayramı” olarak da bilinen ve bugün büyük ölçüde unutulmuş bir bahar geleneğidir. Bir zamanlar Dersim’deki Kürt Alevi topluluklarınca icra edilen bu…

Gağan (1)

Gağan (Khal / Kalo Gaxan, Gaxand, Gaxan) , Dersimli Kürt Alevi topluluklarına özgü, yılın bitişi ve yeni yılın gelişiyle bağlantılı dinsel-büyüsel bir geçiş ritüelidir. Aralık…

Tanrı’nın Işığı ve Görkemi: Raa Haq İnancının Takipçileri ve Komşularında Güneş Kültü

Güneş, Dünya’ya en yakın yıldızdır ve güneş sisteminin merkezini oluşturur. Güneş ışınları, Dünya’daki yaşamın gelişmesi ve sürmesi için temel önkoşullardan biridir. Tüm yeryüzü yaşamının vereni…

Dersim Alevi Takvimi, Gağan, Hızır Orucu, Hewtemal - Kara Çarşamba, Matem Ayı

Bu videoda Pir Haydar Buğa, Dersim Aleviliği geleneğinde “Alevi takvimi” olarak adlandırılan ve farklı Alevi topluluklarında coğrafya, dil, kültürel gelenekler ve tarihsel arka planlara bağlı...

Kurban, Kanlı Kurban, Kansız Kurban

Bu videoda Pir Haydar Buğa, Alevilikte “kurban” ritüellerini ve kurban fenomenini çok katmanlı bir inanç ve anlam çerçevesi içinde ele almaktadır. Pir, kurbanın ne olduğu,...

Sır, Sayı Sembolizmi, Kalu Bela, Alevi Felsefesi, Hakikat, Alevi Etik

Bu videoda Pir Haydar Buğa, Alevilikte son derece merkezi bir yere sahip olan “Sır” kavramını kapsamlı biçimde ele almakta ve bu kavram üzerinden Alevi inanç...

Ölüm ve Devriye, Hakikat, Sır, Alevi Kozmolojisi, Çar Anasır, Kalu Bela

Bu videoda Pir Ecevit Emre, Alevilikte “ölüm” fenomeninin nasıl anlaşıldığını ve Alevi kozmolojisi içindeki yerini kapsamlı biçimde ele almaktadır. Pir, Alevi inanç dünyasında varoluşun dört...

İkrar, Rızalık, Doğa ve Alevilik, Evcil ve Yaban Hayvanlar, Rıza Şehri, Lokma - Pir Ecevit Emre

Bu videoda Pir Ecevit Emre, Alevi felsefesi ve kozmolojisinde son derece merkezi bir yere sahip olan “ikrar” ve “rızalık” kavramlarını kapsamlı biçimde ele almaktadır. Pir,...

Matem Ayı, Kerbela, Direniş, Alevi İsyanları - Pir Ecevit Emre

Bu videoda Pir Ecevit Emre, Alevilikte “matem ayı” ve yas anlayışını, Kerbela olayı merkezinde tarihsel, sosyolojik ve teolojik boyutlarıyla ele almaktadır. Pir, Muharrem ayında yaşanan...

Sözlü Kültür, Deyiş, Nefes, Gülbenk, Mersiye, Duvaz, Alevi Felsefesi & Kozmolojisi - Pir Ecevit Emre

Bu videoda Pir Ecevit Emre, Alevilikte sözlü geleneğin merkezi rolünü ve Aleviliğin bütün gövdesiyle nasıl sözlü bir kültürel-inanç geleneği olarak varlığını sürdürdüğünü kapsamlı biçimde ele...

Görgü Cemi, Dara Çıkma, Dardan İndirme, Aklanma Paklanma, İkrar, Rızalık

Bu videoda Pir Ecevit Emre, Alevi ritüellerinde merkezi bir yere sahip olan “Görgü Cemi”ni (görgüye girmek) çok yönlü ve katmanlı biçimde ele almaktadır. Pir, dar,...

Çerağ, Delil, Çerağ / Delil Uyandırma, Çerağ / Delil Sırlama, Hakikat

Bu videoda Pir Ecevit Emre, Alevi ritüellerinde son derece merkezi bir yere sahip olan “çerağ” (ya da “delil”) kavramını çok boyutlu biçimde ele almaktadır. Pir,...

Cenaze Erkânında Dua, Hitap ve Anlatılar (Kırmancki/Zazaki)

Bu videoda Pir Hasan Hayri Şanlı, cenaze erkânında okunan şiir, dua ve sözlü hitapları kendi dili olan Kırmanckî (Zazakî) ile aktarmaktadır. Video, cenazede okunmak üzere...
Yukarı Çık

Bağış Yap

Alevi Ansiklopedisi’ne nasıl bağış yapabileceğini öğren! Alevi Ansiklopedisi’ne yapılan maddi yardımlar, Rıza Şehri Akademisi onayı ile Alevi Ansiklopedisi’nin genel giderleri için kullanılacaktır.