Nefes, Deyiş, Gülbenk, Ağıt, Mersiye, Klam

Bu videoda Pir Ahmet Karabulut, Alevi inanç ve ritüel dünyasının en temel taşıyıcı unsurları olan “nefes”, “deyiş”, “gülbenk”, “ağıt”, “mersiye” ve “klam” üzerine kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır. Pir, Alevilikte bütün ritüellerin sözlü-müziksel bir hafıza üzerinden kurulduğunu; bu sözlü geleneklerin Alevi toplumunun kolektif belleğini inşa eden, toplumsal düzeni şekillendiren ve inanç dünyasının teolojik, etik ve sosyolojik kodlarını taşıyan kurucu bir işlev üstlendiğini vurgulamaktadır.

Pir Ahmet Karabulut, deyiş ve nefeslerin yol–erkânın öğretisini somutlaştıran didaktik bir rol taşıdığını; gülbenklerin cem ritüelindeki dua, niyaz ve rıza kültürünü ifade ettiğini; ağıt, mersiye ve klamların ise topluluğun tarihsel acılarını, Kerbela hafızasını, trajik deneyimlerini ve direniş duygusunu kuşaktan kuşağa aktardığını açıklamaktadır. Bu sözlü-müziksel formların her biri, Alevi sosyalliğinin farklı boyutlarında — cem, muhabbet, yas, ritüel geçişler, toplumsal dayanışma, kimlik aktarımı — özgün işlevlere sahiptir ve bu işlevler bir arada Alevi dünyasının bütünsel anlam haritasını oluşturur.

Pir, tüm bu kategorileri hem tarihsel kökenleri hem de bugünkü kullanımlarıyla ele alarak Alevi sözlü geleneğinin nasıl bir teolojik yapı kurduğunu, nasıl bir etik duyarlılık ürettiğini ve Alevi toplumsal hayatını hangi sembolik anlamlarla ördüğünü detaylı biçimde açıklamaktadır. Bu anlatı, Alevi sözlü kültürünün yalnızca bir müzik geleneği değil; aynı zamanda Alevi varoluşunun düşünsel, duygusal ve toplumsal temelini oluşturan bir ontolojik çerçeve olduğunu görünür kılmaktadır.

Bu kayıt, 6–7 Aralık 2025 tarihlerinde Almanya’nın Köln kentindeki CAN TV stüdyolarında, Alevi Ansiklopedisi’nin “Yol Önderlerinin Dilinden” bölümü çalışmaları kapsamında çekilmiştir.

Retour en haut
[working_gallery]