Bu videoda Ana Didar Cenan, Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) Ocak hanelerinin taliplere sunduğu hizmetleri, içeriden ve ayrıntılı bir biçimde aktarmaktadır. Ocak hanelerinin talipleri nasıl karşıladığı, kendi hanelerinde onlarla nasıl ilişkiler kurduğu ve bu ilişkilerin hangi sosyal ve ahlaki ilkeler çerçevesinde yürütüldüğü, bugün büyük ölçüde ortadan kalkmış olan kırsal Dersim yaşamı bağlamında ele alınmaktadır. Bu anlatılar, kaybolmuş bir toplumsal dünyanın iç işleyişini belgelemeleri bakımından son derece önemli bir etnografik değer taşımaktadır.
Ana Didar Cenan, Raa Haqi inancında pirlik ve seyitlik kurumlarını, bu kurumların taliplerle kurduğu hizmet temelli ilişkiler üzerinden açıklamaktadır. Ocak haneleri, yalnızca dinsel rehberlik sunan yapılar değil; aynı zamanda barınma, paylaşım, arabuluculuk ve toplumsal düzenin korunmasında merkezi roller üstlenen mekânlar olarak anlatılmaktadır. Taliplerle kurulan bu ilişkiler, hiyerarşik bir otoriteye değil; karşılıklı rıza, emek ve hizmet anlayışına dayanmaktadır.
Videoda ayrıca, Ocaklar arasındaki ilişkiler, pir–mürşit bağları ve karşılıklı ritüel pratikler ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Ocak hanelerinin, talipler gibi başka Ocakları ziyaret ederek meyman (misafir) olmaları; Ocaklar arası dayanışma ve sürekliliğin önemli göstergeleri olarak aktarılmaktadır. Bu bağlamda Pertek’in Zeve köyündeki Sultan Hıdır (Üryan Hıdır) türbesi/jiaresi üzerine paylaşılan anlatılar, Ocaklar arası ziyaret geleneğini ve kutsal mekânların bu ilişkilerdeki merkezi rolünü görünür kılmaktadır.
Ana Didar Cenan’ın anlatısında, kadınların –özellikle “analar”ın– Ocak hanelerindeki rolü özel bir yer tutmaktadır. Analar, yalnızca emek yoğun gündelik işleri üstlenen kişiler değil; aynı zamanda bilgelikleriyle saygı gören, talipler arasındaki sorunların çözümünde aktif rol alan, toplumsal dengeyi gözeten kurucu aktörler olarak tanımlanmaktadır. Bu anlatı, Alevilikte ruhban sınıfı olmadığına ve olamayacağına dair güçlü bir içeriden tanıklık sunmaktadır. Ocak hanelerinin taliplere hizmet eden, onlarla birlikte yük taşıyan yapısı; pirlik ve analığın ne denli zor ve emek isteyen bir yol olduğunu açık biçimde ortaya koymaktadır.
Yer yer Kırmancki ifadelerle aktarılan bu anlatılar, Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) Ocak–talip ilişkilerinin tarihsel derinliğini, etik çerçevesini ve toplumsal işlevlerini kendi dilinden ve kavramlarıyla görünür kılmaktadır. Video, bugün büyük ölçüde çözülmüş olan bu hizmet ve ilişki ağlarının, Alevi inanç ve toplumsal düzeninin temelini nasıl oluşturduğunu belgeleyen son derece kıymetli bir sözlü tarih kaydı niteliği taşımaktadır.
Bu kayıt, Alevi Ansiklopedisi’nin sözlü tarih ve görsel arşiv çalışmaları kapsamında, 6–7 Aralık 2025 tarihlerinde Almanya’nın Köln kentindeki CAN TV stüdyolarında, Alevi Ansiklopedisi’nin “Yol Önderlerinin Dilinden” bölümü çalışmaları kapsamında çekilmiştir.
