Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) Jiare (Ziyaret) İnançları – Alevi Felsefesi

Bu videoda Pir Ahmet Karabulut, Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) jiare (ziyaret) fenomeni üzerinden Alevi felsefesinin temel ilkelerini açıklamaktadır. Pir, Raa Haqi inanç dünyasında jiarelerin — dağ, nehir, göl, yaban hayvanı, kaya, ağaç ve daha birçok formda tezahür eden batıni varlıkların — zahir ve batın evrenlerin kesiştiği yerler olarak kabul edildiğini; bu kutsal mekânların Alevi düşüncesinin kozmolojik yapısını anlamak için anahtar bir rol taşıdığını vurgulamaktadır.

Jiare kültünü açıklarken Pir Ahmet Karabulut, Alevi inanç sisteminin özünde biçimden çok öz’e, ritüelden çok etik ilkelere dayandığını ifade eder. Raa Haqi yolunda kutsallığı kuran şey, mekânın kendisinden çok, insanın sergilediği iyi niyet, doğru tutum ve ahlaki davranışlardır. Pir, Alevi felsefesinin merkezinde “iyi bir insan olabilmek”, aklın ve vicdanın rehberliğinde hakikate yürüyebilmek ve yolun gerektirdiği etik sorumluluğu yerine getirebilmek olduğunu belirtmektedir. Böylece jiareler, Alevi kozmolojisinde yalnızca kutsal mekânlar değil; insanın kendi içsel yolculuğunu, ahlaki olgunluğunu ve hakikati arayışını sembolize eden varlık alanlarıdır.

Pir, “yolu yürümek”, “insan olabilmek” ve “sevgi” kavramlarını bu bağlamda açıklayarak Alevi düşüncesinin kapsayıcı ahlaki evrenini ortaya koymaktadır. Dil, renk, coğrafya, sosyal konum ya da inanç fark etmeksizin — ister Alevi olsun ister başka bir inanca mensup veya inançsız bir birey — doğru, iyi ve güzel davranışlarla hak ve hakikat dairesinde yer alabileceğini ifade etmektedir. Bu yaklaşım, Raa Haqi’nin evrensel etik ufkunu ve insan merkezli kozmolojik perspektifini güçlü bir şekilde yansıtmaktadır.

Bu kayıt, 6–7 Aralık 2025 tarihlerinde Almanya’nın Köln kentindeki CAN TV stüdyolarında, Alevi Ansiklopedisi’nin “Yol Önderlerinin Dilinden” bölümü çalışmaları kapsamında çekilmiştir.

Retour en haut
[working_gallery]