Bu videoda Ana Didar Cenan, Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) dua ve gülbenk geleneğini, özellikle Kırmancki (Zazaca) dilinde aktarılan güneşe ve aya yönelik dualar üzerinden ele almaktadır. Anlatı, Raa Haqi inancının kendi kozmolojisi, semboller evreni ve anlam dünyası içerisinden, insan–doğa–kutsal varlıklar arasındaki ilişkiyi görünür kılmaktadır. Güneş ve ay gibi kozmik varlıklara yönelen dualar, Dersim Aleviliğinde doğanın edilgen bir unsur değil, canlı ve ilişki kurulan bir varlık olarak algılandığını açık biçimde ortaya koymaktadır.
Videoda ayrıca, çerağ uyandırıldığında (çıra yakıldığında) okunan Kırmancki dua ve gülbenklere dair örnekler paylaşılmaktadır. Bu dualar, Raa Haqi inancında ibadet ile gündelik hayatın, ritüel ile toplumsal hafızanın nasıl iç içe geçtiğini gösteren önemli veriler sunmaktadır. Ana Didar Cenan’ın aktardığı örnekler, duaların yalnızca sözel ifadeler olmadığını; aynı zamanda duygu, niyet, rıza ve kozmik dengeyi gözeten bir inanç pratiğinin parçası olduğunu ortaya koymaktadır.
Bu derleme, UNESCO’nun Tehlike Altındaki Diller Listesi’nde yer alan Kırmancki dilinde, kaybolmaya yüz tutmuş bir inanç hafızasını, duygulanım dünyasını ve kozmolojik tasavvuru belgelemektedir. Dualar ve gülbenkler aracılığıyla, Dersim Aleviliğinde Raa Haqi inancının doğayı, insanı ve kutsal olanı birlikte düşünen bütüncül anlayışı içeriden bir bakışla aktarılmaktadır. Bu yönüyle video, hem sözlü kültürün korunması hem de Raa Haqi inancının özgün epistemolojisinin anlaşılması açısından son derece önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır.
Bu kayıt, Alevi Ansiklopedisi’nin sözlü tarih ve görsel arşiv çalışmaları kapsamında, 6–7 Aralık 2025 tarihlerinde Almanya’nın Köln kentindeki CAN TV stüdyolarında, Alevi Ansiklopedisi’nin “Yol Önderlerinin Dilinden” bölümü çalışmaları kapsamında çekilmiştir.
