Şahmaran ve Şahapet: Kürtler, Êzidîler ve Ermenilerde Yılan Kültleri
Yılanlara tapınma, dünya genelinde en eski doğa temelli dinsel ya da politeist inanç biçimlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda iki karşıt yaklaşım öne çıkmaktadır:...
Ağaç Kültü: Kutsal Ağaçlar ve Dilek Ağaçları
Ağaç kültü; tekil ağaçların, ağaç topluluklarının ya da kutsal korulukların kutsanması ve onlara yönelik saygı pratiklerini ifade etmektedir. Bu ağaçlar, kimi zaman mitolojik varlıkların bizzat...
Ehli Hak (Ehli Hakikat, Yarasanilik, Kakailer)
Yarsanizm, diğer adıyla Ahl‑e Haqq, çeşitli mistik ve gnostik gelenekleri İslami, Mazdeist ve kadim Kürt unsurlarla birleştiren senkretik bir inanç sistemidir. Yarsaniler, 14.–15. yüzyıllarda yaşamış...
Nar: Yaşam ve Ölümün Çelişkili Sembolü
Nar (Punica granatum), Latince’de Malum punicum [1] (“Punik, yani Fenike elması”) olarak da bilinirdi. Eski İran dinlerinde ve İbrahimi dinlerde, ayrıca bu geleneklerden etkilenen sanatta...
Tanrı’nın Işığı ve Görkemi: Raa Haq İnancının Takipçileri ve Komşularında Güneş Kültü
Güneş, Dünya’ya en yakın yıldızdır ve güneş sisteminin merkezini oluşturur. Güneş ışınları, Dünya’daki yaşamın gelişmesi ve sürmesi için temel önkoşullardan biridir. Tüm yeryüzü yaşamının vereni...
Xızır'ın (Hızır'ın) Kutsal Davarı (Dersim'în Bezuvar Dağ Keçileri)
Bu madde, Raa Haqi inancındaki panteist doğa kültünü Dersim’de kutsal kabul edilen bezoar keçileri örneği üzerinden inceler. Xızır, Sarik Sivan, Sıx Ahmet Dede ve Düzgün...
Dağlar ve Ateş Tapınımı: Dersim Alevi İnançlarının Hristiyanlık Öncesi İzleri
Bu madde, Dersim de dahil olmak üzere antik Ermeni yaylalarındaki yüksek, genellikle volkanik dağlara Hıristiyanlık öncesi/İslam öncesi saygının sürekliliği hakkında bilgi vermektedir. Bu saygı gösterilen...
Dersim: Soykırımlar (1914-18 & 1937-38)
Bu madde, 1937-38 Dersim katliamlarını bir soykırım vakası olarak incelemekte ve olayları geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet Türkiye'sinde devlet öncülüğündeki şiddetin daha geniş bir sürekliliği...
Cennet Irmakları ve Munzur Nehri (Dersim)
Üç semavi din, cenneti —hepsinde ortak bir özlem mekânı olarak— farklı dönemlerde ve farklı biçimlerde yorumlamıştır. Raa Haqi Aleviliği ise, Sünni İslam’ın aksine, cennet ve...
Gağan (2)
Bu madde, Dersim’deki Yeni Yıl (Kaġand / Gağant / Gaxan) kutlamasının kökenlerini ele almaktadır. Raa Haq inanç topluluğu ile Dersim’deki Ermeni Hristiyanlar, yılın sonu ile...
