Alevi Ansiklopedisi’nin üçüncü ana yayın hattı olarak geliştirilen Alevi Ansiklopedisi Açık Dersleri: Alevilik Çalışmalarında Temel Konular, Kavramlar ve Güncel Tartışmalar başlıklı video ders serisinin ilk kayıtları Berlin’de tamamlandı.
Çekimler, 11 ve 18 Temmuz 2026 tarihlerinde Alevitische Gemeinde Berlin e.V. / Berlin Cemevi bünyesinde, CanoCan Films stüdyosunda gerçekleştirildi. Teknik yapım ve stüdyo süreci, yapımcı Ekin Can Erol tarafından yürütüldü.
Alevilik Çalışmaları için açık erişimli akademik ders platformu
Alevi Ansiklopedisi Açık Dersleri, Alevilik Çalışmaları alanında üretilen akademik bilginin üniversite öğrencilerine, araştırmacılara, eğitimcilere ve geniş kamuoyuna daha erişilebilir biçimde ulaştırılması amacıyla hazırlandı.
Son yıllarda Alevilik; tarih, antropoloji, sosyoloji, din çalışmaları, teoloji, siyaset bilimi, göç çalışmaları ve kültürel çalışmalar gibi farklı disiplinlerde giderek daha fazla ilgi gören uluslararası bir araştırma alanı hâline geldi. Ancak bu alandaki akademik bilgi çoğu zaman farklı diller, disiplinler ve yayın mecraları arasında dağınık biçimde bulunuyor.
Açık Ders Serisi, bu dağınık bilgiyi temel kavramlar, tarihsel bağlamlar ve güncel tartışmalar etrafında bir araya getirmeyi hedefliyor. Dersler, özellikle lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri için kullanılabilecek akademik öğretim materyalleri olarak tasarlandı. Bununla birlikte seri, Alevilik hakkında güvenilir ve anlaşılır bilgiye ulaşmak isteyen daha geniş bir izleyici kitlesine de hitap ediyor.
İlk dersler Ekim 2026’da yayımlanacak
Serinin ilk kayıtlarında Alevilik Çalışmaları alanından önde gelen akademisyenler yer aldı. Dersler yaklaşık 15–20 dakikalık kısa video formatında hazırlandı. Kayıtların post-prodüksiyon, kurgu, görsel düzenleme ve altyazı süreçlerinin ardından Ekim 2026’dan itibaren Alevi Ansiklopedisi web sitesi üzerinden yayımlanması planlanıyor.
Derslerin öncelikle İngilizce ve Almanca olarak hazırlanması, daha sonra Türkçe başta olmak üzere farklı dillere altyazı ve yazılı materyallerle desteklenmesi hedefleniyor. Böylece seri, yalnızca izlenebilir değil, aynı zamanda okunabilir, alıntılanabilir ve üniversite derslerinde doğrudan kullanılabilir bir akademik kaynak hâline getirilecek.
Berlin’de iki günlük yoğun çekim programı
İlk kayıtlar iki ayrı çekim gününde gerçekleştirildi. 11 Temmuz 2026 tarihli ilk çekim gününde Dr. Samuel Vock-Verley, Dr. Ümit Çetin, Dr. Celia Jenkins, Dr. Besim Can Zırh, Dr. Zeynep Türkyılmaz ve Prof. Dr. Markus Dreßler’in dersleri kayda alındı.
18 Temmuz 2026 tarihli ikinci çekim gününde ise Dr. Mark Soileau, Deniz Ali Gür, Prof. Dr. Cem Kara, Dr. Hayal Hanoğlu ve Dr. Ahmet Kerim Gültekin’in ders kayıtları gerçekleştirildi.
Seride Dersim/Raa Haqi, Alevi teolojisi, Hızır/Xızır, Alevi göç deneyimleri, Avrupa diasporasında Aleviliğin yeniden inşası, Alevi kadınları, Bektaşilik, Hacı Bektaş Veli, Dersim 1937/38, epistemik ve fiziksel şiddet, sözlü gelenek ve metinsellik gibi temel başlıklar ele alınıyor.
Markus Dreßler ve Cem Kara da seride yer aldı
Serinin ilk dönem derslerinde Alevilik Çalışmaları alanının önemli isimleri de yer aldı. Prof. Dr. Markus Dreßler, Leipzig Üniversitesi Din Bilimleri Enstitüsü’nde Modern Türkiye Çalışmaları Profesörü olarak görev yapıyor. Dreßler’in çalışmaları modern Türkiye’de din, sekülerlik, Alevilik, geç Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi din-siyaset ilişkileri gibi alanlara odaklanıyor.
Prof. Dr. Cem Kara ise Hamburg Üniversitesi Dinler Bölümü Alevi Teolojisi Enstitüsü’nde Alevi Teolojisi Profesörü olarak görev yapıyor. Kara, Alevi teolojisi, sözlü gelenek, metinsellik, Bektaşilik ve Alevi tarih yazımı alanlarındaki çalışmalarıyla tanınıyor.
Berlin’deki çekimlerde Prof. Dr. Markus Dreßler ve Prof. Dr. Cem Kara’nın yanı sıra farklı ülkelerden akademisyenler, Alevi Ansiklopedisi ekibi ve CanoCan Films yapım ekibi bir araya geldi.
Alevi Ansiklopedisi’nin üçüncü yayın hattı
Alevi Ansiklopedisi bugüne kadar üç temel yayın alanı üzerinden gelişti: ansiklopedi maddeleri, “Yol Önderlerinin Dilinden” video arşivi ve şimdi de Alevi Ansiklopedisi Açık Dersleri.
Ansiklopedi maddeleri, Alevilik tarihi, teolojisi, ritüelleri, kurumları, diaspora deneyimi, toplumsal cinsiyet, hafıza, müzik ve kutsal mekânlar gibi alanlarda kısa, kaynaklı ve erişilebilir metinler sunuyor. “Yol Önderlerinin Dilinden” video arşivi ise pirlerin, anaların, dedelerin, babaların, seyitlerin, zakirlerin ve diğer Alevi bilgi taşıyıcılarının sözlü hafızasını kayıt altına alıyor.
Açık Ders Serisi ise akademik bilgiyi sistematik, öğretilebilir ve uzun vadede arşivlenebilir bir video eğitim platformuna dönüştürüyor. Bu yönüyle seri, Alevi Ansiklopedisi’nin dijital bilgi altyapısını güçlendiren yeni bir adım olarak değerlendiriliyor.
Alevi Studies Network ve Alevi Ansiklopedisi işbirliği
Açık Ders Serisi, Alevi Ansiklopedisi ile Alevi Studies Network arasındaki akademik işbirliği içinde geliştirildi. Projenin akademik koordinasyonu Dr. Ahmet Kerim Gültekin tarafından yürütülürken, bilimsel danışma sürecinde Dr. Ümit Çetin, Dr. Besim Can Zırh, Dr. Berfin Emre, Dr. Celia Jenkins ve Dr. Hayal Hanoğlu yer aldı.
Alevi Studies Network, Alevilik üzerine çalışan yaklaşık 500 araştırmacıyı bir araya getiren uluslararası bir akademik iletişim ağı olarak faaliyet yürütüyor. Alevi Ansiklopedisi ise Türkçe, İngilizce ve Almanca yayın yapan, ISIL kodu DE-4607 ile uluslararası kütüphane ve arşiv altyapıları içinde kayıt altına alınmış çok dilli bir dijital bilgi platformu olarak çalışmalarını sürdürüyor.
Amaç: Alevilik bilgisini gelecek kuşaklara taşımak
Alevi Ansiklopedisi Açık Dersleri, Alevilik bilgisinin yalnızca akademik yayınlarda kalmaması, öğrenciler, genç kuşaklar, Alevi toplulukları ve geniş kamuoyu için erişilebilir hâle gelmesi amacıyla hazırlandı.
Seri, Alevilik hakkında güvenilir, bilimsel ve çok dilli bilgiye duyulan ihtiyaca yanıt vermeyi hedefliyor. Aynı zamanda Alevi kültürel mirasının, sözlü hafızasının ve akademik bilgi birikiminin dijital çağda korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir adım olarak görülüyor.
Alevi Ansiklopedisi ekibi, Açık Ders Serisi’nin önümüzdeki yıllarda yeni dönemlerle genişletilmesini, farklı dillerde desteklenmesini ve üniversitelerde kullanılabilecek kalıcı bir açık erişimli eğitim kaynağına dönüştürülmesini hedefliyor.
