DUYURULAR

Alevi Ansiklopedisi LSE Kurdish Studies Konferansı’nda: Kesişen Alanlar, Ortak Sorular ve Yeni Akademik Diyaloglar

Alevi Ansiklopedisi, 29 Nisan–1 Mayıs 2026 tarihleri arasında London School of Economics’te düzenlenen Kurdish Studies Conference kapsamında uluslararası akademik kamuoyuyla buluştu. Konferansta Alevi Ansiklopedisi için özel bir tanıtım standı açıldı; ayrıca Alevi Studies ile Kurdish Studies alanlarının kesişimlerini tartışmaya açan özel panelde Alevi Ansiklopedisi, hem kurumsal hem de akademik düzeyde temsil edildi. Konferans programında yer alan “Alevi and Kurdish Studies at the crossroads: Rethinking fields and research horizons” başlıklı panel, 30 Nisan 2026 Perşembe günü Ümit Çetin’in başkanlığında gerçekleştirildi. Panelde Dr. Hakan Mertcan, Dr. Hayal Hanoğlu, Dr. Ahmet Kerim Gültekin ve Doktorant Ece Esmer Kırma sunumlarıyla yer aldı.

Bu panel, Alevi Studies ile Kurdish Studies arasındaki karşılıklı ilişkileri, ortak deneyimleri, kesişen araştırma konularını ve yöntemsel tartışmaları yüksek entelektüel düzeyde ele alan önemli bir akademik zemin sundu. Panel önerisinin genel çerçevesi, Alevi Studies’in son yıllarda hızla gelişen uluslararası bir alan olarak kurumsallaşması ile Kurdish Studies’in daha yerleşik ancak kendi sınırlarını ve kavramsal çerçevesini yeniden tartışan bir alan olması arasındaki ilişkiye odaklandı. Bu bağlamda Kürt Aleviliği/Raa Haqi, Arap Alevileri, toplumsal cinsiyet çalışmaları, kutsal mekân pratikleri ve kolektif bilgi üretimi gibi başlıklar iki alan arasında yeni diyalog imkânları yaratan örnekler olarak tartışıldı.

Panel kapsamında Dr. Hayal Hanoğlu, “Collective knowledge-making in Alevi Studies: The Alevi Encyclopedia” başlıklı sunumuyla Alevi Ansiklopedisi’ni, Alevi Studies alanında kolektif, çok dilli, açık erişimli ve akademik bilgi üretiminin yeni bir modeli olarak tanıttı. Sunumda Alevi Ansiklopedisi’nin yalnızca dijital bir yayın platformu değil, aynı zamanda akademisyenleri, editörleri, bilimsel danışma kurulu üyelerini, saha araştırmacılarını ve sözlü kültür taşıyıcılarını bir araya getiren uluslararası bir bilgi ağı olduğu vurgulandı. Ansiklopedinin Alevilik üzerine üretilmiş akademik birikimi daha geniş kitlelere ulaştırma, farklı Alevi geleneklerini görünür kılma ve Alevi bilgisinin çok dilli dolaşımını sağlama yönündeki katkısı konferans katılımcıları tarafından ilgiyle karşılandı.

Dr. Ahmet Kerim Gültekin ise “Intersecting Fields: Kurdish Alevism (Raa Haqi) at the Crossroads of Alevi and Kurdish Studies” başlıklı sunumunda Kürt Aleviliği/Raa Haqi örneğini Alevi Studies ile Kurdish Studies arasındaki en güçlü kesişim alanlarından biri olarak ele aldı. Sunumda Dersim, yalnızca bir etnik, dinsel ya da bölgesel kimlik meselesi olarak değil; Raa Haqi kozmolojisi, kutsal coğrafya, jiare pratikleri, Ocaktalip ilişkileri, sözlü kültür, hafıza ve insan-dışı aktörlük gibi yerel epistemolojiler üzerinden yeniden düşünülmesi gereken özgün bir alan olarak tartışıldı. Böylece Dersim ve Kürt Aleviliği, iki disipliner alan arasında basit bir “sınıflandırma problemi” olarak değil, Alevi Studies ve Kurdish Studies’in yerleşik kavramlarını, yöntemlerini ve sınırlarını yeniden değerlendirmeye imkân tanıyan üretken bir analitik zemin olarak sunuldu.

Panelin diğer katkıları da bu kesişim alanını farklı yönlerden genişletti. Hakan Mertcan’ın Arap Alevileri üzerine sunumu, Aleviliğin bölgesel, dilsel ve tarihsel çeşitliliğini Kurdish Studies bağlamında yeniden düşünmeye davet etti. Ece Esmer Kırma’nın jiara ve insan–insan-ötesi ilişkiler üzerine ecofeminist yaklaşımı ise Alevi ve Kürt çalışmalarında ekoloji, kutsal mekân, bedenlenmiş pratikler ve daha-çok-insanlı dünyalar üzerine gelişen yeni teorik yönelimlerle güçlü bir bağ kurdu. Böylece panel, Aleviliği yalnızca kimlik, göç ya da siyasal tanınma eksenlerinde değil; ekoloji, maddi din, yerellik, hafıza, toplumsal cinsiyet ve alternatif epistemolojiler bağlamında da tartışmaya açtı.

Konferans boyunca açılan Alevi Ansiklopedisi standı, bu akademik tartışmaların daha geniş bir etkileşim alanına taşınmasını sağladı. Stand aracılığıyla Alevi Ansiklopedisi’nin yapısı, yayın politikası, çok dilli içerikleri, bilimsel danışma kurulu, editoryal işleyişi ve geleceğe dönük hedefleri konferans katılımcılarına tanıtıldı. Alevi Ansiklopedisi editoryal kurul üyeleri ve bilimsel danışma kurulu üyeleri, farklı ülkelerden gelen akademisyenlerle görüşmeler yaptı; yeni işbirliği imkânları, ortak yayınlar, panel önerileri ve alanlar arası araştırma ağları üzerine verimli fikir alışverişleri gerçekleştirildi. Bu süreç, Alevi Ansiklopedisi’nin yalnızca Alevi Studies alanında değil, Kurdish Studies, diaspora çalışmaları, din antropolojisi, hafıza çalışmaları, sözlü tarih ve dijital beşerî bilimler gibi alanlarda da karşılık bulan bir akademik platform olduğunu gösterdi.

Konferansın dikkat çekici başlıklarından biri de Kürt Ansiklopedisi girişimi üzerine düzenlenen paneldi. Programda “Launching the Encyclopaedia of the Kurds: Vision, structure, and scholarly contribution” başlığıyla yer alan bu oturum, Kürt çalışmaları alanında benzer bir ansiklopedik bilgi altyapısı oluşturma çabasını tartışmaya açtı. Bu oturum ile Alevi Ansiklopedisi’nin konferanstaki varlığı arasında kurulan dolaylı diyalog, dijital ansiklopedilerin yalnızca bilgi derleme araçları değil, aynı zamanda epistemik adalet, kolektif hafıza, akademik standartlaşma ve topluluklarla etkileşim açısından yeni kurumsal modeller sunduğunu gösterdi. Bu karşılaşma, Alevi Ansiklopedisi’nin metodolojik, editoryal ve topluluk temelli yaklaşımının özgünlüğünü de daha görünür kıldı.

Alevi Ansiklopedisi’nin LSE Kurdish Studies Conference kapsamındaki varlığı, Alevi Studies ile Kurdish Studies arasında gelişmekte olan akademik diyaloğun somut ve verimli örneklerinden biri oldu. Konferans, Aleviliğin ve özellikle Kürt Aleviliği/Raa Haqi’nin yalnızca bir alt araştırma konusu değil, iki alanın da teorik, metodolojik ve epistemolojik sınırlarını yeniden düşünmeye imkân tanıyan merkezi bir tartışma alanı olduğunu ortaya koydu. Bu bağlamda Alevi Ansiklopedisi, Alevi bilgisini uluslararası akademik dolaşıma taşıyan, farklı disiplinleri ve araştırmacı kuşaklarını bir araya getiren, açık erişimli ve kolektif bir bilgi platformu olarak önemli bir rol üstlendi.

LSE’deki bu buluşma, Alevi Ansiklopedisi’nin uluslararası akademik ağlarla kurduğu ilişkileri güçlendirdiği gibi, Alevi Studies’in geleceğine dair daha geniş bir perspektif de sundu: karşılaştırmalı, disiplinlerarası, çok dilli, dekolonyal ve topluluklarla etkileşim içinde gelişen bir bilgi üretimi. Bu yönüyle konferans, Alevi Ansiklopedisi için yalnızca bir tanıtım zemini değil, aynı zamanda Alevi Studies’in Kurdish Studies ve ilgili diğer alanlarla birlikte düşünebileceği yeni araştırma ufuklarını görünür kılan önemli bir akademik karşılaşma oldu.

Scroll to Top