Apsu (Abşu, Avsu)
“Apsu” (Kırmanckî/Kurmancî: Avsu, Abşu, Absu), Dersim inanç sisteminde koruma, arınma ve şifa işlevi taşıyan ritüel bir uygulamadır. Apsu; Kırmancki’de apsu kerdene, Kurmanci’de ise apsu kırın,...
Şahmaran ve Şahapet: Kürtler, Êzidîler ve Ermenilerde Yılan Kültleri
Yılanlara tapınma, dünya genelinde en eski doğa temelli dinsel ya da politeist inanç biçimlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Bu bağlamda iki karşıt yaklaşım öne çıkmaktadır:...
Alevi Çalışmaları: Alanın Gelişimine Kısa Bir Bakış
Bu metin, 19. yüzyıl ortalarından itibaren kronolojik sırayla Alevi Çalışmaları alanına yapılmış en önemli katkıları içeren açıklamalı bir bibliyografya sunmaktadır. Aleviliğe bir din olarak (olumlu)...
Bext (Baht)
Bext (Türkçe’de Baht), Raa Haqi inancında Haq’ın insana verdiği otuz özellikten biri olup evlilikte “hayırlı eş” dileğini ve merhamet, doğruluk, bağlılık, koruma ve affedicilik gibi...
Kadıncık Ana
Kadıncık Ana, Alevi-Bektaşi-Kızılbaş inançlarında özellikle Hacı Bektaş Veli ile ilişkilendirilen, başta 15. yüzyılda kaleme alınan Hacı Bektaş Veli Velayetnamesi olmak üzere menkıbevi anlatılar, sınırlı tarihsel...
Cem ve Psikolojik İyi Oluş: Sosyal Kimlik Yaklaşımı
Bu madde, Alevilerin tarihsel ve güncel dışlanma deneyimlerini sosyal psikoloji alanında bir hat olan Sosyal Kimlik Yaklaşımına dayanarak “sosyal iyileşme (social cure) ve sosyal zarar...
Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) İnanç Takvimi: Gağan, Xızır/Hızır, Kara Çarşamba ve Hawtemal/Heftemal
Bu madde, Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) inanç takvimini oluşturan kutsal gün ve dönemleri—başta Gağan, Hızır, Kara Çarşamba ve Hawtemal/Heftemal olmak üzere—etnografik veriler, sözlü anlatılar ve...
Xızır'ın (Hızır'ın) Kutsal Davarı (Dersim'in Kutsal Dağ Keçileri)
Kürt Alevi geleneklerinde dağ keçileri, yerel kozmolojilerde Xızır ve diğer mekânsal koruyucularla ilişkilendirilen kutsal varlıklar olarak kabul edilmektedir. Uzun süre boyunca avlanmaları pratik edilmiş olmakla...
Pir Sultan Abdal’ın Deyişlerinde Duygu Sosyolojisi ve Kolektif Hafıza
Pir Sultan Abdal 16. yüzyılda yaşamış Alevi geleneğinin en önemli ozanlarından biridir. Deyişleri yüzyıllardır Alevi toplumunun kolektif hafızasında merkezi bir yer tutmakta ve kuşaktan kuşağa...
Kerbela Anlatısı ve Kolektif Yas: Alevî Kimliğinde Travmatik Hafıza ve Ritüelleştirilmiş Duygular
Kerbela anlatısı Alevi inancının ve kimliğinin merkezinde yer alan travmatik bir hafıza unsurudur. Hicri 61 (Miladi 680) yılında Hz. Muhammed’in torunu Hz. Hüseyin’in Irak’taki Kerbela...
Almanya’da Alevilik Derslerinin Kurumsallaşması
Bu yazıda, Almanya’da Alevilik derslerinin ortaya çıkışını, anayasal-hukuki temellerini ve kurumsallaşma sürecini tarihsel bir çizgi içinde ele alınmaktadır. 1980’lerden itibaren göçmen Alevi ailelerin çocuklarının dinî-kültürel kimliklerini okul ortamında koruma kaygısıyla...
Alevilik hafızasını korumak neden önemlidir?
Alevilik, tarih boyunca baskı, katliam ve sürgünlere rağmen kolektif hafıza ve sözlü geleneğini koruyarak kimlik, inanç ve kültürel mirasını gelecek nesillere aktaran zengin bir toplumsal ve kültürel yapıdır.
Alevilik, köklü bir inanç ve kültürel mirasa sahip olup, barış, adalet ve insan sevgisi gibi evrensel değerleri ön planda tutan
Tarihi Bir Dönüm Noktası ve Geleceğe Sahip Çıkma İradesi
Alevi Encyclopedia, Alevilerin yüzyıllardır süren fiziksel ve epistemik şiddet ve asimilasyon çabalarına karşı, inanç ve kültürlerini kendi dilleriyle koruma iradesidir. Proje, Alevilik bilgisini dış manipülasyonlardan arınmış şekilde yeni nesillere aktarmayı...
Neden bir Alevi Ansiklopedisi?
Alevi Ansiklopedisi, Aleviliğin tarihsel, kültürel ve inançsal mirasını korumak, doğru bilgi üretimini desteklemek ve gelecek kuşaklara bilimsel, dijital bir platform üzerinden aktarmayı amaçlayan kapsamlı bir girişimdir.
