Alevilikte Dem Almak, Sakilik, Cem Ritüelinde Dem Almak, Sosyal Hayatta Dem - Baba Sedat Bican

Baba Sedat Bican bu videoda Alevi-Bektaşi geleneğinde “dem almak” konusunu ele almaktadır. Alevilere yönelik ayrımcı söylemlerde sıkça kullanılan “Aleviler cemlerde içki içer” şeklindeki dışlayıcı ve saldırgan ithamların aksine, Alevi geleneklerinde “dem”in sıradan bir “alkol almak” ya da “içki içmek” eylemi olarak anlaşılmadığını; inançsal, sembolik, ritüel ve sosyo-kültürel boyutları olan özel bir pratik olduğunu açıklamaktadır. Gündelik yaşamda mutlak bir alkol tabusu bulunmamakla birlikte, cemlerde “dem almak”, Yol’un adabı, erkânı ve sembolik anlam dünyası içinde değerlendirilmesi gereken ritüel bir eylemdir.

Bican, Bektaşi geleneği bağlamında “sâkilik” kavramını da açıklamakta; sâkinin kimin ne kadar dem alacağına karar veren, bu yönüyle yalnızca hizmet gören değil, aynı zamanda inançsal ve ritüel sorumluluk taşıyan bir kişi olduğunu vurgulamaktadır. Bektaşi geleneğinde Hz. Ali’nin “sâki” olarak anılmasının anlamı, dem ile muhabbet, edep, erkân ve hakikat arayışı arasındaki ilişki üzerinden değerlendirilmektedir. Videoda dem’in üzüm şarabı olarak ritüel anlamı, deyişler ve gülbenkler eşliğinde aktarılmakta; böylece Alevi-Bektaşi inanç dünyasında sıkça yanlış anlaşılan bu konu, içeriden bir anlatımla ve Yol’un kavramlarıyla açıklığa kavuşturulmaktadır.

Bu kayıt, 18 Nisan 2026 tarihinde Frankfurt yakınlarındaki Ginsheim-Gustavsburg’da, Alevitische Gemeinde und Cemevi e.V.’de (Lange Streng 12, 65462 Ginsheim-Gustavsburg), Alevi Ansiklopedisi’nin “Yol Önderlerinin Dilinden” bölümü çalışmaları kapsamında çekilmiştir.