ÖNE ÇIKANLAR
Soykırım
Soykırım, farklı olay bağlamlarına çeşitli nedenler ve bakış açılarından (hukuki, ahlaki, analitik, aktivist) uygulanmış bir kavramdır. Merkezinde, şiddet uygulayan aktörler tarafından tanımlanmış bir grubun kasıtlı...
Kürt Aleviler (TAVO Makalesi [1989] - Yeniden Değerlendirme)
Bu madde, 1970’lerde Mazgirt/Dersim’de yürütülen antropolojik saha araştırmasında yapılan bazı gözlemleri ve bunların 1989’da TAVO’da (Tübinger Atlas des Vorderen Orients) yayımlanmasını yeniden ele almaktadır. Bu...
Hako Sûr: Dersim’de Kürt Aleviler ve Ermeniler Arasında Bahar Ritüeli
Hako Sûr, “Kırmızı Yumurta Bayramı” olarak da bilinen ve bugün büyük ölçüde unutulmuş bir bahar geleneğidir. Bir zamanlar Dersim’deki Kürt Alevi topluluklarınca icra edilen bu...
Ehl-i Hak (Yaresan)
Ehl-i Hak (Yarsanizm, Yaresan ve Kaka’i adlarıyla da anılır), Batı Kürdistan ile bağlantılı bir inançtır ve sıklıkla Gulât Şiiliğinden esinlenen hareketlerden biri olarak sınıflandırılır. Ehl-i...
Köy Cemevleri ve Ulusötesi Alevi Mekân Üretimi
Bu madde, göçmenler tarafından inşa edilen kırsal cemevlerinin ortaya çıkışını ve taşıdığı anlamları göç, dinsel dönüşüm ve mekânsal siyaset tartışmaları çerçevesinde ele almaktadır. Bu cemevlerinin...
Ağuiçen/Ağuçan
Anadolu’daki en tanınmış Alevi ocaklarından biridir. İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’yu içine alan geniş coğrafi yayılımı ve özellikle Dersim bölgesinde mürşit ocağı olarak kabul edilmesiyle...
Kadın ve Alevilik
Alevilik’te kadın, yalnızca toplumsal yaşamın değil, inanç dunyasının da kurucu unsurudur. Alevi teolojisinde kadın rahmi, “doğum kapısı” anlayışıyla Hakk’ın ilk tecelli ettiği yer olarak kutsanır;...
Alevi-Bektaşi
Alevi-Bektaşi terimi günümüzde yalnızca akademik, siyasi ve medya bağlamlarında değil, Alevi ve Bektaşi toplulukları ile örgütleri arasında da yaygın biçimde kullanılan bir ifadedir. Kızılbaş-Alevilik ile...
Hızır / Xızır
Alevilikte Hızır (Xızır), birçok mitin, ritüelin, deyişin, kutsal mekânın ve yaşantının etrafında döndüğü anlamlı ve merkezi bir figürdür. Bu figür, Aleviliğin maneviyatının birçok yönünü, diğer...
Dâr (Dâra Durmak, Dâra Çekilmek, Dârdan İndirme, Dâr Kurbanı)
Alevi inanç sisteminde Dâr kavramı, ritüel, etik, teoloji ve mitolojinin iç içe geçtiği çok katmanlı bir mikro merkezi temsil eder. Hem bireysel arınmanın hem de...
Dersim - Jiar u Diyar (Kutsal Coğrafya)
Bu madde, Dersim’in, Raa Haqi toplulukları açısından taşıdığı anlamı kavrayabilmek için, bölgeye dair bugüne dek dışarıdan üretilmiş bilgilerin eleştirel bir gözle yeniden değerlendirmesini yapmayı önermektedir....
Sivas Katliamı (2 Temmuz 1993)
2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas’ta Madımak Oteli'nin kundaklanması sonunda, Pir Sultan Abdal Kültür Şenlikleri için kente gelen 33 kişinin hayatını kaybetmesi Türkiye ve yurtdışındaki Alevileri...
YOL ÖNDERLERİNİN DİLİNDEN ALEVİLİK
Xızır (Hızır), Xızır Orucu – Xızır Lokması – Xızır Kurbanı – Ab-ı Hayat
Bu videoda Pir Hüseyin Bildik, Alevi inancının en merkezi figürlerinden biri olan “Xızır”ı kapsamlı biçimde ele alıyor. “Xızır Orucu”, “Xızır Lokması”, “Xızır Kurbanı”, “Xızır Adağı”...
Düşkünlük Makamı
Bu videoda, Alevi yolundaki “düşkünlük” kurumu üzerinde durulmaktadır. Düşkünlük yalnızca bir ceza değil, topluluğun ortak ahlaki zemininin korunmasına yönelik bir denetim mekanizmasıdır. Video, bu geleneğin...
Alevilikte Cem & Cemevleri
Bu videoda Pir Veli Uğur, Alevi inancının en merkezi ibadeti olan cem ritüelini tarihsel ve güncel boyutlarıyla eleştirel bir bakışla değerlendirmektedir. Cem, Aleviliğin hem bireysel...
Alevilik Nedir? – Aleviler ve İslam – İkrar – Hakikat – Devriye
Bu videoda Pir Rıza Yağmur, “Alevilik nedir?” sorusu etrafında şekillenen kapsamlı bir anlatı sunmakta; ikrar verme ritüelini deyişler eşliğinde açıklayarak Alevi inancının derin felsefi, teolojik...
Düşkünlük & Düşkün Ocağı
Bu video, Alevi inanç yolunda etik dışına çıkanların karşılaştığı en ağır toplumsal yaptırım olan “düşkünlük” kavramını ve bu makamı yürüten “Düşkün Ocağı”nın işlevini ele almaktadır....
Riza Sehri
Bu videoda Seyyid Seyfeddin (Pîrî Sevdîn) Ocağı mensubu pir Ali Doğan, Alevi düşün dünyasının en temel kavramsal çerçevelerinden biri olan "Rıza Şehri"ni anlatmaktadır. Bu anlatı,...
Canların Cinsiyeti
Bu ilgi çekici videoda Ana Narin Gülçiçeği, “İkrar”, “Musahiplik” ve özellikle “Canların Cinsiyeti” meselesi etrafında şekillenen güncel tartışmaları ele alıyor. Genç kuşaklar arasında giderek daha...
Hak – Hakikat – Dört Kapı Kırk Makam – Sır – En el Hak
Bu videoda Pir Hasan Erkişi, Alevi kozmolojisinin ve inanç sisteminin merkezinde yer alan “Hak” ve “Hakikat” kavramlarını açıklamakta, bu kavramlar etrafında şekillenen “Sır”, “Dört Kapı...
Abdal Musa – Abdal Musa Cemi – Görgü Cemi – İkrar – Kurban
Bu videoda Pir Celal Fırat, Abdal Musa’nın Alevi inanç sistemindeki merkezi konumunu ve onun adına düzenlenen cem ritüellerinin taşıdığı anlamı detaylı biçimde açıklamaktadır. Abdal Musa...
Cemal Abdal Ocağı (Dersim) & Elif Ana ve bir anı
Bu videoda Pir Hüseyin Elmas, Dersim’e bağlı Cemal Abdal Ocağı çevresinde şekillenen inanç pratiklerini ve ritüel repertuarını daha derinlemesine ele almaktadır. Ocak geleneğinin iç yapısını,...
14ler – 17ler – Musahip (Misayib) – Nefs
Bu videoda Pir Mahmut Ütebay, Alevi kozmolojisinin temel kavramları arasında yer alan 14’ler ve 17’ler anlayışı üzerine konuşmaktadır. Ayrıca misayib (misak, ezelî sözleşme) inancı ve...
Bağlama
Bu bölümde Pir Erkan Çanakçı, Alevi inanç ve müzik geleneğinde merkezi bir yer tutan çalgılar üzerine konuşmaktadır. Özellikle bağlama/tembur, kopuz, kıl kopuz, yaylı ve telli...
DUYURULAR
Alevi Ansiklopedisi Almanca Yayında!
Alevi Ansiklopedisi, Türkçe ve İngilizce dillerinin ardından Almanca yayınını da hayata geçirmiştir. Bu adımla birlikte, Alevi Ansiklopedisi web sitesinin ana menüsünde yer alan içerikler ve...
Bilimsel Dayanışma ve Ortaklaşa Üretimle 2026’ya: Alevi Ansiklopedisi’nden Yeni Yıl Mesajı
2025 yılı, Alevi Ansiklopedisi açısından yalnızca bir yayın yılı değil; aynı zamanda uzun soluklu, kolektif ve uluslararası bir bilgi projesinin kurumsallaştığı tarihsel bir eşik olmuştur.
Alevi Ansiklopedisi – Avusturya Bilimler Akademisi (ÖAW) İşbirliği
Alevi Ansiklopedisi ile Avusturya Bilimler Akademisi’ne (ÖAW) bağlı Vanishing Languages and Cultural Heritage (VLACH – Kaybolan Diller ve Kültürel Miras) Komisyonu, kültürel mirasın korunmasına yönelik...
II. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu: Bilimsel Dayanışma ve Uluslararası Network “Alevi Çalışmalarında Yeni Bir Eşik: Kolektif Bellek, Ortaklaşa Üretim ve Dijital Yayıncılık”
II. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu (10–12 Ekim 2025, Dortmund), Alevi Çalışmaları alanındaki uluslararası ağ ve bilimsel dayanışmayı kurumsallaştırarak ansiklopediyi profesyonel bir Uluslararası Yayın Kurulu ve Bilimsel...
Yazarlara Çağrı: Alevi Ansiklopedisi III. Grup Madde Girişleri (Son Teslim 15 Aralık 2025)
Değerli araştırmacılar, sizleri, Aleviliğin tüm çeşitliliğini belgelemeyi ve paylaşmayı amaçlayan çok dilli, açık erişimli dijital bir platform olan Alevi Ansiklopedisi’ne III. grup maddeler için katkıda...
II. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu — Dortmund, 10–12 Ekim 2025
Alevi Ansiklopedisi projesinin ikinci uluslararası sempozyumu, 10–12 Ekim 2025 tarihleri arasında Dortmund’daki DAKME Alevitisches Kulturzentrum e.V. ev sahipliğinde gerçekleştiriliyor.
Gönüllü Ol
Alevi Ansiklopedisi’nin gönüllüsü olabilir, bilgi, beceri ve deneyimlerinizi bu değerli çalışmaya sunabilirsiniz. Formu doldurarak hemen bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bağış Yap
Alevi Ansiklopedisi’ne nasıl bağış yapabileceğini öğren! Alevi Ansiklopedisi’ne yapılan maddi yardımlar, Rıza Şehri Akademisi onayı ile Alevi Ansiklopedisi’nin genel giderleri için kullanılacaktır.
Alevi Bilgi Ağı
Alevi Ansiklopedisi, kolektif emeğin gücüyle büyüyor! Bizi destekleyen kurum ve platformları keşfedin ve bu kültürel mirasın yaşatılmasına katkı sağlayın.
