ÖNE ÇIKANLAR
Demokratik Barış Hareketi ve Barış Partisi (1995–1999): Alevi Siyasetinde Temsil Arayışı
Demokratik Barış Hareketi (DBH) ve onun ardılı Barış Partisi (BP), 1990’ların ortasında Alevilerin Türkiye siyasetinde giderek görünür bir seçmen ve toplumsal aktör hâline geldiği, fakat...
Kemeré Duzgı / Düzgün Baba
Bu maddede Kemeré Duzgı’nın, yaygın adıyla Düzgün Baba’nın, Dersim’in kutsal coğrafyası ve Raa Haqi inanç dünyasındaki yeri ele alınmaktadır. Dağla özdeşleşen güçlü bir jiare ve...
Munzur Gözeleri: Yaşayan Kutsallık ve Mekânsal Dönüşüm
Bu madde, Munzur Gözeleri’nin Dersim Aleviliğindeki kutsal konumunu ve zaman içinde geçirdiği dönüşümü ele almaktadır. Gözeler, Raa Haqi inancında insan ve insan-olmayan varlıklar arasındaki ilişkilerin,...
Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) İnanç Takvimi: Gağan, Xızır/Hızır, Kara Çarşamba ve Hawtemal/Heftemal
Bu madde, Dersim Aleviliğinde (Raa Haqi) inanç takvimini oluşturan kutsal gün ve dönemleri—başta Gağan, Hızır, Kara Çarşamba ve Hawtemal/Heftemal olmak üzere—etnografik veriler, sözlü anlatılar ve...
Alevilikte Analık Kurumu
Alevi inanç sistemi içerisinde analık kurumu, geleneksel ve toplumsal yapının önemli bileşenlerinden biri olarak varlık göstermektedir. Analık kurumu, inançsal ve kültürel pratiklerin aktarımında ve özellikle...
Alevilikte Rızalık: İki Yorum Çerçevesi, Topluluk Pratikleri ve Toplumsal Dönüşüm
Genellikle karşılıklı rıza, onay, uzlaşma veya hoşnutluk olarak karşılanan rızalık (karşılıklı mutabakat), Alevilikte temel bir etik ve ritüel ilkedir. Bu madde, rızalığı birbiriyle ilişkili iki...
Raa Haqi İnancında ve Folklorunda Evdıl Musa (Abdal Musa)
Bu madde, çeşitli kaynaklarda Avdel Musa, Avdel Mursa, Avdıl Mursa ve Ewdali Muse biçimlerinde de anılan Evdıl Musa’nın Raa Haqi inanç ve folklorundaki yerini incelemektedir....
Alevi Çalışmaları: Alanın Gelişimine Kısa Bir Bakış
Bu metin, 19. yüzyıl ortalarından itibaren kronolojik sırayla Alevi Çalışmaları alanına yapılmış en önemli katkıları içeren açıklamalı bir bibliyografya sunmaktadır. Aleviliğe bir din olarak (olumlu)...
Kadıncık Ana
Kadıncık Ana, Alevi-Bektaşi-Kızılbaş inançlarında özellikle Hacı Bektaş Veli ile ilişkilendirilen, başta 15. yüzyılda kaleme alınan Hacı Bektaş Veli Velayetnamesi olmak üzere menkıbevi anlatılar, sınırlı tarihsel...
Kızılbaş
Kızılbaş hareketi, 15. yüzyıl Anadolu’sunda Safevî tarikatının dönüşümü ve çeşitli Sufi, derviş ve mesiyanik akımların birleşmesiyle ortaya çıkmıştır. Yeni ortaya çıkarılan yazılı kaynaklara dayanan son...
Raa Haqi İnancında ve Folklorunda Ana Fatma, Ali (Oli) ve Muhammed
Bu madde, Ana Fatma, Ali ve Muhammed’in Raa Haqi inanç ve folklor dünyasındaki yerini, bu figürleri birbirinden bağımsız tarihsel şahsiyetler olarak değil, kutsal soy, kozmik...
Roman Aleviler
Rom, Dom, Lom, Demirci gibi farklı etno-kültürel özelliklere sahip olan gruplar maruz kaldıkları damgalama pratiklerinin etkisini azaltmak için büyük oranda Roman kavramını kullanır. Bu nedenle...
YOL ÖNDERLERİNİN DİLİNDEN ALEVİLİK
- Baba Sedat Bican
Alevilikte Dem Almak, Sakilik, Cem Ritüelinde Dem Almak, Sosyal Hayatta Dem - Baba Sedat Bican
Baba Sedat Bican bu videoda Alevi-Bektaşi geleneğinde “dem almak” konusunu ele almaktadır. Alevilere yönelik ayrımcı söylemlerde sıkça kullanılan “Aleviler cemlerde içki içer” şeklindeki dışlayıcı ve...
- Pir Hüseyin Bildik
Naci ve Naciye, Aydınlanmış Topluluk, Işık Topluluğu
Bu videoda Pir Hüseyin Bildik, Alevi yaratılış anlatısının temel taşlarından “Gurûh-ı Nâci” ve “Gurûh-ı Nâciye” kavramlarını derinlikli bir biçimde ele alıyor. “Işık Topluluğu”, “Bilgi Topluluğu”...
- Ana Narin Gülçiçeği
Canların Cinsiyeti
Bu ilgi çekici videoda Ana Narin Gülçiçeği, “İkrar”, “Musahiplik” ve özellikle “Canların Cinsiyeti” meselesi etrafında şekillenen güncel tartışmaları ele alıyor. Genç kuşaklar arasında giderek daha...
- Pir Rıza Yağmur
Derviş Cemal Ocağı, İsyanlar, Babailer, Ocak Örgütlenmesi
Bu videoda Pir Rıza Yağmur, Derviş Cemal Ocağı’nın tarihsel kökenlerini ve Alevi inanç tarihindeki yerini kapsamlı biçimde ele almaktadır. Ocağın başlangıcı, Seyit Cemal Sultan’a ve...
- Pir Haydar Buğa
Dersim Alevi Takvimi, Gağan, Hızır Orucu, Hewtemal - Kara Çarşamba, Matem Ayı
Bu videoda Pir Haydar Buğa, Dersim Aleviliği geleneğinde “Alevi takvimi” olarak adlandırılan ve farklı Alevi topluluklarında coğrafya, dil, kültürel gelenekler ve tarihsel arka planlara bağlı...
- Celal Fırat
Abdal Musa, Abdal Musa Cemi, Görgü Cemi, İkrar, Kurban
Bu videoda Pir Celal Fırat, Abdal Musa’nın Alevi inanç sistemindeki merkezi konumunu ve onun adına düzenlenen cem ritüellerinin taşıdığı anlamı detaylı biçimde açıklamaktadır. Abdal Musa...
- Ana Cevahir Altunok
Jiare (Ziyaret), Kadın Ziyaretler & Dersim 38 Anıtı (Berlin)
Bu video, Alevi inancının temel sac ayaklarından biri olan Jiare (Ziyaret) kavramına kadın penceresinden yaklaşmaktadır. Erzincan ve Dersim coğrafyasında yer alan kadın merkezli ziyaret mekânları...
- Pir Erkan Çanakçı
Deyiş & Nefes
Bu bölümde Pir Erkan Çanakçı, Alevi inanç dünyasında sözlü edebiyatın ve müziğin temel formlarına odaklanmaktadır. Özellikle nefesler, deyişler, devriyeler, Hızırnameler, nevruziyeler, şathiyeler, duvazlar, semahlar, mersiyeler,...
- Pir Cemal Cenan
Ağuçan Ocağı
Bu videoda Pir Cemal Cenan, Ağuçan Ocağı’na mensup bir Ocak üyesi ve aktif bir pir olarak, yüzlerce yıldır Ocak içinde sözlü kültür yoluyla aktarılagelen anlatılardan...
- Pir Haydar Buğa
Gülbenk, Deyiş, Nefes, Raa Haqi, Dersim, Kırmancki Dua
Bu videoda Pir Haydar Buğa, Alevilikte deyiş, nefes ve gülbenklerin taşıdığı merkezi önemi ayrıntılı biçimde ele almaktadır. Pir, Alevi felsefesinin etik kodlarının, kozmolojik yapısının, inanç...
- Pir Hüseyin Bildik
Sır, Hakikat, Nesimi, Hallacı Mansur, Güruh-u Naciye
Bu videoda Pir Hüseyin Bildik, Alevi öğretisinin en temel ve kurucu kavramlarından biri olan “Sır”ı, Hallâc-ı Mansur ve Nesimî örnekleri üzerinden kapsamlı biçimde açıklamaktadır. “Sır”...
- Ana Didar Cenan
Dersim Aleviliğinde Ocak Hanelerinin Taliplere Hizmeti ve Kadınların Rolü
Bu videoda Ana Didar Cenan, Dersim Aleviliğinde Ocak hanelerinin taliplere sunduğu hizmetleri, içeriden ve ayrıntılı bir biçimde aktarmaktadır. Ocak hanelerinin talipleri nasıl karşıladığı, kendi hanelerinde...
DUYURULAR
III. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu | 9–11 Ekim 2026, Dortmund, Almanya
III. Alevi Ansiklopedisi Sempozyumu, 9–11 Ekim 2026 tarihlerinde Dortmund’da düzenleniyor. Türkiye’den ve Batı Avrupa’nın farklı ülkelerinden yaklaşık 30 davetli akademisyen ve araştırmacıyı buluşturan sempozyumda, üç...
II. Pirler Analar Çalıştayı (5-6 Eylül 2026, Dersim)
Alevi Ansiklopedisi’nin Türkiye’deki ilk etkinliği olan II. Pirler ve Analar Çalıştayı, akademisyenleri, pirleri ve anaları Dersim’de buluşturdu. Aleviliğin farklı topluluklardaki yaşanma biçimleri, dijital hafıza çalışmaları...
Alevi Ansiklopedisi II. Pirler ve Analar Çalıştayı (5-6 Eylül 2026)
Alevi Ansiklopedisi tarafından düzenlenen II. Pirler ve Analar Çalıştayı, 5–6 Eylül 2026 tarihlerinde Dersim’de gerçekleştirilecek.
Alevi Ansiklopedisi’ne Uluslararası Standart Süreli Yayın Numarası Tahsis Edildi
Alevi Ansiklopedisi, Almanya Ulusal ISSN Merkezi tarafından tahsis edilen ISSN 3055-9928 numarasıyla uluslararası süreli yayın ve bibliyografik kayıt sistemlerinde tanımlanabilir kurumsal bir yayın kimliği kazandı.
Alevi Ansiklopedisi VI. Yayın Dönemi İçin Yazarlara Çağrı (Yazı son teslim: 15 Eylül 2026)
Alevi Ansiklopedisi, 15 Ekim 2026 tarihinde yayımlanacak VI. dönem için yeni madde başvurularını kabul etmeye başladı.
Alevi Ansiklopedisi Açık Dersleri’nin İlk Kayıtları Berlin’de Tamamlandı
Alevi Ansiklopedisi’nin yeni eğitim platformu olarak hazırlanan Alevi Ansiklopedisi Açık Dersleri’nin ilk kayıtları 11 ve 18 Temmuz 2026 tarihlerinde Berlin Cemevi’nde gerçekleştirildi. Seri, Alevilik Çalışmaları...
Gönüllü Ol
Alevi Ansiklopedisi’nin gönüllüsü olabilir, bilgi, beceri ve deneyimlerinizi bu değerli çalışmaya sunabilirsiniz. Formu doldurarak hemen bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Bağış Yap
Alevi Ansiklopedisi’ne nasıl bağış yapabileceğini öğren! Alevi Ansiklopedisi’ne yapılan maddi yardımlar, Rıza Şehri Akademisi onayı ile Alevi Ansiklopedisi’nin genel giderleri için kullanılacaktır.
Alevi Bilgi Ağı
Alevi Ansiklopedisi, kolektif emeğin gücüyle büyüyor! Bizi destekleyen kurum ve platformları keşfedin ve bu kültürel mirasın yaşatılmasına katkı sağlayın.
